Luật Phát triển đô thị 2026 (18/2026/QH16) có Điều 19 dành riêng cho khu đô thị lấn biển, thêm căn cứ pháp lý cho dự án như Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ. Quy định ra đời khi Nghị quyết 20-NQ/TW đặt mục tiêu nhóm địa phương ven biển đóng góp hơn 70% GDP cả nước năm 2030.
Mục tiêu kinh tế biển đến năm 2030 là gì?
Nghị quyết 20-NQ/TW ban hành ngày 28/7/2026 tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, đặt tiêu chí cho kinh tế biển đến năm 2030: hiện đại và có năng lực cạnh tranh cao. Cụ thể, GRDP tổng cộng của nhóm tỉnh, thành ven biển cần vượt 70% quy mô GDP cả nước. Thu nhập bình quân người dân vùng biển cao gấp 1,2 – 1,3 lần mức chung, trong khi GRDP phấn đấu tăng bình quân hơn 11% mỗi năm.
Đến năm 2045, nghị quyết mô tả một Việt Nam mạnh về biển, giàu lên và tăng trưởng bền vững nhờ biển, với cách quản trị hiện đại và trình độ khoa học, công nghệ tiên tiến. Mạch tư duy này bắt nguồn từ Đại hội V năm 1982, thời điểm kinh tế biển lần đầu được xác định là trọng tâm, và tiếp nối Nghị quyết 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 về kinh tế biển bền vững đến 2030.
Tiềm năng biển khá lớn: đường bờ biển dài hơn 3.260 km, vùng đặc quyền kinh tế rộng hơn 1 triệu km² và có hơn 4.000 hòn đảo. Sau khi sắp xếp hành chính, 21 trên tổng số 34 tỉnh, thành có biển. TP.HCM có vùng biển từ Cần Giờ đến Côn Đảo, đủ điều kiện phát triển cảng, logistics, du lịch và nuôi trồng quy mô công nghiệp trên biển.
Dù vậy, lợi thế địa lý chưa được chuyển hóa tương xứng thành tăng trưởng, vì nhiều vùng ven biển vẫn phát triển rời rạc. Hạ tầng, hậu cần, không gian đô thị và các ngành liên quan đến biển chưa gắn lại thành một hệ sinh thái. Đô thị hóa nhanh còn làm nhu cầu đất tăng mạnh cho hạ tầng, du lịch, dịch vụ và logistics, trong khi quỹ đất tại các đô thị biển lớn ngày càng eo hẹp.
Điều 19 Luật Phát triển đô thị 2026 quy định gì cho khu lấn biển?
Trước áp lực về đất, Luật Phát triển đô thị 2026 (số hiệu 18/2026/QH16) bổ sung Điều 19 vào Mục 3 về phát triển kinh tế, nằm trong chương quy định cơ chế đối với đô thị đặc biệt. Điều luật này được viết riêng để thúc đẩy các khu đô thị lấn biển.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, dự án lấn biển tạo ra một khu đất mới, trước đó chưa tồn tại trên thực tế để xây đô thị. Quy mô loại dự án này rất lớn, kéo dài nhiều năm và đòi hỏi khối lượng vật liệu san lấp, xây dựng đáng kể. Vì thế, việc tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và bảo đảm vốn dài hạn cần có một khung chính sách phù hợp.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhận định giá trị mô hình không chỉ nằm ở phần đất mới, mà còn ở chỗ nới rộng không gian phát triển và có thể hình thành các cực tăng trưởng dựa vào biển.
Hiệu quả dự án lấn biển nên đo bằng gì?
TS. Cấn Văn Lực coi lấn biển là hướng mở thêm dư địa, giúp kinh tế tăng tốc và đa dạng hơn. Theo ông, khu lấn biển được quy hoạch bài bản có thể đảm nhận những chức năng sinh giá trị cao như trung tâm tài chính, kinh tế số, du lịch, dịch vụ hoặc các công trình biểu tượng.
Khi các nhà đầu tư quy mô lớn tham gia, dự án kéo theo vốn trong và ngoài nước, tạo thêm việc làm và nguồn thu cho ngân sách. Theo ông, thành công nên được đo bằng giá trị kinh tế sinh ra, tức số vốn dự án thu hút, khối lượng hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và số việc làm phát sinh, thay vì chỉ nhìn vào diện tích đất thêm được.
Song song, bảo vệ môi trường và kiểm soát khai thác biển phải được tính từ khâu lập quy hoạch, cùng bảo đảm quốc phòng, an ninh. Chỉ khi hài hòa được mục tiêu kinh tế, gìn giữ hệ sinh thái và dùng tài nguyên tiết kiệm, việc mở rộng đô thị ra biển mới bền vững.
Cần Giờ nằm ở đâu trong bức tranh đô thị lấn biển của TP.HCM?
Ở vùng biển Cần Giờ thuộc TP.HCM, Vinhomes Green Paradise là khu đô thị du lịch theo hình thức lấn biển. Khi cơ chế đô thị lấn biển đã có trong luật, người theo dõi có thêm căn cứ để xem xét một dự án quy mô lớn, thời gian thực hiện dài như Cần Giờ theo tầm nhìn dài hạn.
Đóng góp thực tế của từng dự án còn phụ thuộc vào chất lượng quy hoạch, mức độ thuận tiện của hạ tầng kết nối, hiệu quả sử dụng nguồn lực và những ngành nghề có sức cạnh tranh hình thành bên trong. Các yếu tố này nên được đánh giá theo từng giai đoạn triển khai, không chỉ dựa trên kỳ vọng ban đầu.
Khi đô thị lấn biển đã có điều khoản riêng trong luật, Quý khách có thêm cơ sở để nhìn Cần Giờ theo tầm nhìn dài hạn. Mời Quý khách đăng nhập Alpha Hub để xem quỹ căn khu đô thị lấn biển Vinhomes Green Paradise và giữ căn mình quan tâm.
